KỶ NIỆM 117 NĂM NGÀY SINH CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH

By Văn Nghệ Xứ Thanh

Tư tưởng và đạo đức báo chí

của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tô Phương

      Với gần 60 năm hoạt động sáng tạo không ngừng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại di sản báo chí vô cùng to lớn vào phong phú trong đó thể hiện sinh động những quan điểm tư tưởng của Người về cách mạng về thời đại về nhân dân về kinh tế chính trị văn hóa và các lĩnh vực của đời sống xã hội. Di sản đó cũng thể hiện bản lĩnh tuyệt vời của ngòi bút tài năng và sức sáng tạo của một nhân cách lớn đạo đức trong sáng của nhà báo cách mạng lớn. Có thể nói rằng đó chính là tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh về báo chí Cách mạng Việt Nam.

More...

TÁC PHẨM VÀ DƯ LUẬN

By Văn Nghệ Xứ Thanh

Đào Phụng và Cõi ta

Lã Hoan

      Khi cầm trên tay tập thơ “Cõi ta” của Đào Phụng tôi chợt nhớ đến tiểu thuyết Cõi người của nhà văn Từ Nguyên Tĩnh tập thơ Cõi nhớ của Mạnh Lê và tôi dự cảm được tiếp cận với nhiều nỗi vui buồn trong cõi nhân sinh.

Quả vậy. Đào Phụng rất ít khi khai thác cảm xúc và lập tứ thơ trực tiếp từ cá nhân nhà thơ (Chủ thể sáng tạo). Anh ít sử dụng đại từ “Tôi” hoặc “Ta” mà thường mượn người mượn cảnh để phát biểu thái độ và quan niệm sống của mình. Trong 49 bài thơ của tập “Cõi ta” thì đã có đến 40 bài Đào Phụng sử dụng phương pháp ấy và hầu hết là thành công. Anh mượn việc vua đi cày ruộng mượn tính cách phớt đời ngất ngưởng của Bờm chuyện người già chuyện của người về hưu chuyện chị chuyện mẹ chuyện Thần Nông bạn bè… để gửi gắm. Người đọc tinh ý còn cảm thấy hình như đối với mỗi người mỗi cảnh mỗi việc nào đấy tác giả đã phải lật trái lật phải nâng lên đặt xuống cân nhắc chán chê xem phải diễn đạt cách nào nói điều gì liều lượng thế nào… Rồi mới đặt bút viết. Lấy bài “Cổ tích về một ông vua” in ở đầu tập thơ “Cõi ta” làm ví dụ. Để nói được về một đấng minh quân Đào Phụng chọn hành vi vua đi cày và mượn lời bà kể. Đã là lời bà kể thì phải dung dị mộc mạc dễ tin. Chuyện của bà thực và chi tiết đến mức không cần biết danh tính ông vua người nghe vẫn tin là thật:

áo bào vắt vẻo ngang vai

Tay ông cộm những nốt chai thường ngày

More...

TÁC PHẨM VÀ DƯ LUẬN

By Văn Nghệ Xứ Thanh

Cõi ta cõi trời

(Đọc Cõi ta của Đào Phụng NXB Hội Nhà văn 2006)

                                                                    Lê Xuân Đức

      Tập thơ Cõi ta có hai mảng thơ chính Cõi ta và Cõi trời. Mảng thơ thứ nhất Cõi ta là chủ yếu còn Cõi trời tuy số lượng bài ít nhưng khá ấn tượng. Theo tác giả Cõi ta là cõi hiện hữu thế giới ta đang sống đang tồn tại còn thế giới bên kia anh không gọi là cõi âm cõi vĩnh hằng như dân gian thường quan niệm mà là Cõi trời. Có thể anh cho cách gọi này đỡ nặng nề gợi và thiên về sự thanh thoát nhẹ nhàng khi con người từ biệt Cõi ta đi vào Cõi… Một bạn thơ thân thiết với anh mất giữa lúc đời và thơ đang vào độ chín anh viết: Năm mươi tuổi câu thơ vừa chín tới / Chiều đã tang Thi sĩ về trời! (Nhớ Đỗ Xuân Thanh). Tiễn biệt cậu ruột mình ra đi anh khóc lạy: Cậu vừa đi hết cõi ta / Thơ tôi xin tiễn cậu ra cõi trời; và: Một đời đến lúc ra đi / Cậu tôi cũng vội như khi làm mùa. Trong ký ức của anh hình ảnh người cậu rất sâu đậm: Đường cày còn thả trong mưa / Ruộng cao bóng cậu lưa thưa khói chiều / Cây khoai cây lúa cậu yêu / Đói no hạn lũ liêu xiêu một đời (Cậu tôi). Mỗi lần Qua Voi (Voi là một địa danh) nơi yên nghỉ của dì anh anh day dứt: Mỗi bận qua Voi nhớ bóng dì / Vườn nhà na táo vẫn dành khi / Chưa kịp mừng già con cháu dưỡng / Cỏ đã xanh mồ đá trắng bia. Thơ Đào Phụng chân thành dung dị và lắng đọng như vậy đấy. Những người thân yêu của anh chính là nguồn gốc đề tài của thơ và vào thơ anh một cách tự nhiên. Lần cuối cùng từ thành phố Đưa mẹ về quê nhà thơ vô cùng ân hận vì mải mê công việc mưu sinh mà Vô tâm hay đã vô tình chưa kịp một lần đưa mẹ về thăm Cầu ao giếng nước tháng năm đợi chờ trong khi Cậu Dì mong mẹ chát chua trong lòng. Bây giờ đây: Chỉ còn lần cuối này thôi / Là con tiễn mẹ về nơi ông bà / Già theo con cháu cậy nhờ / Thác về với đất sinh ra chính mình (Đưa mẹ về quê). Lời thơ tuy bình tĩnh nhưng thắt nghẹn xót xa đau đớn. Từ đây hai cõi khác nhau vĩnh viễn biệt ly hoàn toàn cách trở từ đây Làm sao nghe được tháng ngày nhắc con?

More...

TÁC PHẨM VÀ DƯ LUẬN

By Văn Nghệ Xứ Thanh

Tìm hiểu hồn Việt trong

truyện nôm Phương Hoa

                                                Trọng Miễn

          Truyện Nôm Việt Nam phát triển mạnh nhất trong thế kỷ XVIII nửa đầu thế kỷ XIX. Truyện Nôm được phân làm hai loại: Truyện Nôm bình dân và truyện Nôm bác học. Truyện Nôm bình dân là truyện Nôm khuyết danh truyện Nôm bác học là truyện Nôm có tên tác giả (1). Truyện Nôm bình dân lấy đề tài từ dân gian đặc biệt là từ truyện cổ tích. Truyện Nôm bác học lấy đề tài từ những tích truyện Trung Quốc.

More...

VĂN HỌC MUÔN PHƯƠNG

By Văn Nghệ Xứ Thanh

LÝ LÂM

(Trung Quốc )

 

Con chó nhà ông

Mấy năm trở lại đây có thể nói rằng ông chủ Đằng tài vận hanh thông thoắt một cái đã trở thành triệu phú thuộc loại chỉ đếm được bằng đầu ngón tay. Chẳng nói đến chuyện “tiền nhiều thế lắm” có thể nhìn người bằng nửa con mắt mà còn ở thương trường hay chính trường ông đều tỏa sáng lung linh như cá gặp nước.

More...

TIẾN TỚI ĐẠI HỘI VĂN NGHỆLẦN THỨ XII

By Văn Nghệ Xứ Thanh

Một chuyến đi thực tế

(Tản mạn chuyến tham quan của đoàn

Nữ văn nghệ sĩ Thanh Hóa)

 

                                                       Cẩm Hương

      Cuối tháng 3 cái tháng đỏng đảnh của thời tiết. Buổi sáng đang rét như cắt ruột đến trưa trời bỗng hửng nắng rồi ngày mai nồng nực như đã vào hạ. Thật tức cười cho bao người bỗng trở thành kẻ vô duyên vì trời đang se lạnh lại phong phanh chiếc áo cộc tay và trời đang nắng chang chang lại đóng nguyên cả chiếc áo phao to xù. Thế đấy chính vì cái sự hâm hâm của thời tiết như vậy mà đoàn chúng tôi - những nữ văn nghệ sĩ của Hội Văn nghệ Thanh Hóa khi lên đường thực hiện chuyến tham quan thực tế phải đem theo quần áo của cả mùa đông lẫn mùa hạ.

More...

TÁC PHẨM VÀ DƯ LUẬN

By Văn Nghệ Xứ Thanh

Lê Thánh tông và hình luật

                                         HOÀNG TUẤN PHỔ

        Quốc triều hình luật không phải là một thuật ngữ khoa học. Đó là cách gọi cách viết của người đương thời về hình luật hình thư của triều đại mình. Khải niệm này mang tính phiếm xưng phiếm chỉ ví dụ: trước nhà Lê nhà Trần cũng có hình thư gọi là Quốc triều hình luật. Đối tượng nghiên cứu ở đây chính là Hồng Đức hình luật mở rộng là Lê triều hình luật.

More...

THƠ TRÊN TẠP CHI XỨ THANH

By Văn Nghệ Xứ Thanh

NGUYỄN VĂN DINH

Màu hoa quê Bác

Trên đường hành quân

Qua đèo qua suối

Gặp nhiều hoa núi

Nở trong rừng xuân.

Hoa mua tim tím

Hồng thắm phong lan

Ngã ba bịn rịn

Một cành bông trang.

Nhớ dáng đơn sơ

Màu hoa râm bụt

Đỏ rực sắc cờ

Nở quanh vườn Bác.

Có phải màu hoa

Nâng cánh cổng tre

Từng đưa tiễn Bác

Những ngày xa quê?

Có phải màu hoa

Bác thường luyến nhớ

Đêm dài tuyết giá

Bên trời Pa-ri?

Có phải màu hoa

Nghiêng xuống bên thềm

Nở mừng đón Bác

Ngày về làng Sen?

Gặp nhiều cánh hoa

Trên đường ta qua

Mà sao lòng vẫn

Nhớ một màu hoa.

                           N.V.D

NGUYỄN HOA

Tắm biển sớm Sầm Sơn

Mới chớm hè

Sầm Sơn biển sớm

Chúng tôi reo to có người cười mỉm

Biển rộng xanh bãi tắm

Kìa dù đỏ ô xanh mọc như nấm

Một thế giới người cùng lúc ùa reo

Có sự bùng nổ nào

Bùng nổ trên bãi tắm

Những thân thể nõn nà

Những dáng hình khỏe khoắn

Giữa trời đất chan hòa

Bạn giục tôi mải nhìn núi lạ

Bãi thoai thoải dài

Sóng biếc quá

Mà nắng lưng lửng vàng

In ngấn động Cô Tiên

Theo sóng dào lên

Phía xa xa Hòn Mê Hòn Nẹ

Sóng ồn ào sóng lặng lẽ

Sau chúng tôi là những làng quê

Còn đêm về

Nghe tiếng sóng rung

Bạn cho tôi kinh nghiệm biển trông chừng

Rồi dắt tay mắt đầy cánh buồm

Sớm Sầm Sơn tinh khiết!

               Kỷ niệm Sầm Sơn 2007

                           N.H

NGUYỄN HOA

Qua

Đá chín

Vôi nồng

Qua lửa

Sắt đỏ

Thép cứng

Qua nước.

Chữ biếc

Thơ non

Qua em!

            N.H

NGUYỄN NGỌC PHÚ

Bầy gián của tôi

 

                             Quý tặng nhà văn Từ Nguyên Tĩnh

Xưa tôi là con gián nhỏ

Chui xuống bốn góc giường dẫn đường lũ kiến

Tha cơn mưa giăng màn về phía biển

Tôi giặt áo ngày kiềm

Ăn mục vào tháng nắng

Đôi râu xòe ăng ten tìm dị ứng

Gián hổ phách màu áo cũ của tôi

Tôi hổ phách mình lên cánh tủ

Cất giữ nỗi buồn tôi ở đó

Đêm sường sượng cánh buồm sưng lá lách

Mối đùn lên đục rỗ chân trời

Tôi ném thia lia tuổi thơ vào ánh chớp

Con cá chết không nhắm mắt

Con gián chết lột xác

Đó là con ve cuối cùng tôi nhìn bằng thính giác

Con cà cuống cuối cùng tôi nhìn bằng vị giác

Bầy gián của tôi tức tưởi

Đâu gò mả ông bà

Đâu hội làng đình đám

Đâu nút lạt tre pheo

Rắc muối xuống mái nghèo

Trèo lên chạn bếp

Nhấm khói cay cay

Sa vào túi nhện

Nơi ký sinh cuối cùng là tìm ra phía biển

Gián đánh hơi người

Tôi đánh hơi tôi.

                      Cửa Lò tháng 9/2006

                              N.N.P

HOÀI QUANG PHƯƠNG

Trầm tích thiêng liêng

Sông Thạch Hãn

trầm tư chảy

Từng vỉa cát nằm khuất đáy sông

Dòng sông đẫm hoa

Trôi vào đêm những ngọn đèn

Lời cầu mong từ nhiều miền đất nước mang về

thả xuống dòng sông

Đêm chìm vào lặng im

Những người chết dưới sông chưa lên tiếng

Không nói gì với người tìm kiếm

Lúc còn sống họ cũng không nói

về chiến công của họ

Qua mấy mươi năm hòa bình

Thạch Hãn giữ gìn anh linh liệt sĩ

In bóng tượng đài Thành Cổ

Ấp ủ trong mình trầm tích thiêng liêng

                                               2/2007

                                               H.Q.P

NGUYỄN NGỌC QUẾ

Người chăm cánh đồng thơ

                                 Tặng Trịnh Thanh Sơn

Hôm nào bạn bè mới gặp

n ào bàn chuyện thế gian

Oang oang Sơn nói to nhất

Hàng cây cơm nguội cũng run

Hôm nào ngồi ở quán cóc

Mình Sơn nhâm chén rượu suông

Phố đông dòng người hối hả

Mắt buồn thăm thẳm trời quê.

Hôm nào đọc trên trang báo

Cần cù chăm cánh đồng thơ

Hạt mẩy hạt gầy đều quý

Chỉ lo thất bát mùa sau.

Hôm nay Sơn ơi! Khổ thế

Phải vào nằm viện K rồi

Mạng người mỏng tang như giấy

Đời người ngắn chỉ gang tay.

Hãy níu câu thơ đứng dậy

Có thêm bè bạn tựa đây

Cố gắng keo này Sơn nhé!

Để về cày cánh đồng thơ.

                       Đêm 26/1/2007

                          N.N.Q

NGUYỄN HƯNG HẢI

Trong im lặng

Nhìn một chiếc lá rơi trên vỉa hè đầy người đi qua lại

nghĩ đến phận người

tôi sợ ai đó giẫm chân lên

Đừng có giẫm chân lên chiếc lá như con mắt quả tim

vừa mới cho cây tấm áo choàng xanh nô đùa với gió tít trên cao hớn hở cùng hoa thơm quả ngọt

che mắt lũ chim về đục khoét

từ lúc tơ non đã bị lũ sâu rình.

Vừa mới một thời xanh hết mình

Xanh không tiếc sức

chiếc lá đã qua bao mùa xuân làm chiếc áo đẹp

đã qua bao mùa hè làm bóng mát

đã qua bao mùa thu dạo nhạc

bao mùa đông mặc áo ấm cho cây.

Rơi xuống vỉa hè khi đã xanh hết mình không mang

theo cái gì ngoài sự trắng tay

chiếc lá như một người chỉ biết hy sinh sống cho người khác

đầy người qua đường ai để ý ai không?

Để ý hay không cũng không có gì là quan trọng

Bởi chiếc lá kia rơi thanh thản chẳng bận lòng

Nghĩ về những ngày xanh không tiếc sức

nghĩ về chỗ mình rơi bao lá non tiếp tục

chỉ tiếc rằng chưa kịp dặn đôi câu

rằng chỗ ấy nhiều sâu

rằng chỗ ấy bão mưa thường vùi dập

khi đã chẳng còn cần thì thanh thản ra đi

thanh thản xuống vỉa hè

không cần biết cái cây có bao giờ còn nhớ

sự cao lớn mỗi ngày từ những chiếc lá nhỏ.

Nhìn chiếc lá rơi nghĩ đến phận người nghĩ về đâu đó

tôi sợ ai đó giẫm chân lên

nâng chiếc lá trên tay tôi thấy có rất nhiều ánh mắt đang nhìn

rất nhiều nụ cười

ngẩng lên và cúi xuống lặng lẽ

Giá như cuộc đời này ai cũng xanh không tiếc đời

mình cũng thanh thản ra đi như thế

cái cây đời đã cao lớn bao nhiêu

nhìn chiếc lá rơi vào buổi bình minh tôi lại nghĩ đến

lúc cuối chiều

và lại sợ ai đó giẫm chân lên rất sợ                                

                                 Ngày 20/2/2007

                                        N.H.H

PHẠM TÂM AN

Ngày thường

Bình minh khẽ gõ cửa

Mây nhẹ nhàng ghé qua

Gió lạnh cười hớn hở

Cho má hồng xuýt xoa!

Mơ hồ một khúc ca

Giục em mau xuống phố

Chân rộn ràng lối nhỏ

Buồn tan trong không gian

Khoảng trời xanh mênh mang

Giục mùa đi hối hả

Ngày thường thôi bỗng lạ

Dưới mặt trời bao dung!

                           1/3/2007

                             P.T.A

XUÂN THƠM

Chót đỉnh vòm xanh

Mỗi ban mai

ngước chót đỉnh vòm xanh

Nơi đón nhận ánh ngày sớm nhất

Nơi xao xuyến những làn hương tinh khiết

Lọc từ bụi bặm trần gian

Nơi chim rộn bầy giỡn tia nắng hừng đông

Tiếng hót trong veo lăn tròn như chuỗi ngọc

Nơi bao la tầm mắt

Say đắm cái nhìn đồng ruộng phố làng sông lạch núi non…

Nơi những tâm hồn ngời ngợi sáng trong

Ngẫm suy cùng những lẽ đời đẹp nhất

Nơi dòng nhựa nhọc nhằn thẳm sâu lòng đất

Vẫn cần mẫn lên đến tận cùng chạm run rẩy tơ non

Bao bình minh trong trẻo mát lành

Bao ban mai âm u giá buốt

Tôi mải mê với chót đỉnh vòm xanh cao vút.

                                                         X.T

 

LÊ HOÀNG ỦY

Cái vú chiêng

 

 

Ai làm ra cái vú chiêng

Xoa cho nóng mắt cho rên rỉ lời

Vu vu không dứt không nguôi

Xa xăm tiếng đá xa xôi tiếng đồng

Thụp thì thụp Côông cùng côông

Lâng lâng hồn rượu ngân trong hồn người

Liêu xiêu mắt gọi mắt cười

Lao đao khoảng nhớ chơi vơi miền chờ

Tiếng chiêng có tự bao giờ

Còn chưa tắt thuở hoang sơ chùng chiềng

Ai làm nên cái vú chiêng                         

  Nguyên tiêu Đinh Hợi 2007

                                    L.H.U

ÁI CHI

Nhớ!

         Gửi Nguyễn Hoa

Không còn gì nữa đâu

Chỉ còn lại Những nơi mình ở

Chỉ còn lại những đêm dài trăn trở

Và thời gian lặng lẽ trôi hoài

Nỗi niềm này biết tỏ cùng ai

Trong sâu thẳm nghe tim mình thổn thức.

Kỷ niệm chiến trường chôn trong ký ức

Bỗng dập dồn như sóng vỗ đảo xa

Đâu khoảng trời ta đã đi qua

Đâu mảnh đất ấm hơi đồng đội.

Nhớ phút chia xa bài thơ viết vội

Sao chứa chan lắng đọng vô cùng

Lửa bập bùng đêm trước lúc tiễn chân

Chè đậu đen nấu cóng bơ - ngon lạ

Hẹn một ngày uống bia trong Thủy Tạ

Nơi Hồ Gươm xanh xanh

Nhớ về đảo nhỏ xa xăm

Chẳng còn gì nữa đâu - không còn gì nữa

Khi đất nước yên bình chuyển qua thời mở cửa.

 Hà Nội - Mùa Đông 2000

Sài Gòn - Mùa Hạ 2002

                              A.C

More...

ĐÊM THÁNG MƯỜI

By Văn Nghệ Xứ Thanh

ĐÊM THÁNG MƯỜI

 

Truyện ngắn dự thi Vũ Long Giang

 

      Cho đến bây giờ chị cũng không sao lý giải được lúc ấy chị lại bình tĩnh làm cái việc lạ kỳ đến thế đối với một người phụ nữ. Bát ra đi không một lời trăng trối. San gói gém anh bằng những những sợi dây vải đã chuẩn bị sẵn phủ lên mặt anh một tờ giấy trắng theo tục lệ rồi kéo chăn phủ kín người anh. Chị ngồi bó gối gục xuống đôi tay nức nở không cho bật thành tiếng. Đêm đã khuya chị không muốn đánh thức anh em đến trực bệnh đang chập chờn giấc ngủ. Chị không muốn khuấy động láng giềng. Nhưng trong tâm thức chị một cái gì đấy vừa ảo vừa thực nó cứ ùa đến đổ vào lòng chị cuộn lên như sóng. Bất chợt chị ôm lấy anh tiếng khóc vỡ òa: “ới anh ơi là anh ơi! Sao anh nỡ bỏ em bơ vơ một mình ở chốn trần gian thế này anh ơi. Anh ra đi không để lại cho em một mụn con em biết bấu víu vào đâu. Cũng một thân con gái đi lấy chồng. Đoạn trường này anh có thấy chăng anh ơi.” Nghe tiếng khóc tất cả anh em bậy dậy kéo vội chị ra khỏi người anh rồi lặng lẽ ai vào việc ấy lo đám tang cho ngày mai. Đêm tháng mười trời se se lạnh. Chị ngồi ủ rũ bên xác chồng lòng nhói buốt lặng lẽ cùng những dòng nước mắt.

More...

BỘ CỜ NGÀ VOI

By Văn Nghệ Xứ Thanh

BỘ CỜ NGÀ VOI

 

                   Truyện ngắn dự thi Nguyễn Ngọc Chiến

     Đây là lần thứ hai Xáng gặp ông Lãm được đấu trí với ông Lãm trên bàn cờ. Chỉ có khác là lần này cuộc chơi không diễn ra nơi hội hè đông đúc như trước mà diễn ra ngay tại ngôi nhà hai tầng của ông Lãm diễn ra trên một chiếc chiếu hoa Trung Quốc nhẵn bóng. Cuộc chơi chỉ có hai người nên cũng không ồn ào mất trật tự như trước. Gã còn nhớ ở cái lần gặp ông Lãm đầu tiên ấy gã là một trong những tay cờ được ban tổ chức chọn vào trận chung kết sau khi gã đã thắng liên tiếp các tay cờ khác ở vòng loại. Gã trở thành đối thủ của ông Lãm và bị ông hạ “nốc ao” luôn cả ba ván đành chấp nhận đoạt giải nhì xếp sau ông ta. Gã thua nhưng lòng gã vẫn lâng lâng. Bởi hôm ấy gã vẫn một mực cho rằng gã không thua ông Lãm tay cờ của gã không thể thấp hơn ông Lãm. Sở dĩ gã phải xếp ở vị trí thứ hai là do hôm ấy tinh thần gã không ổn định khiến gã không thể dồn hết tâm trí cho cuộc chơi. Thứ nữa ở một nơi đông vui nhộn nhịp như hội cờ cũng có lắm yếu tố tác động đến tâm lý thi đấu của gã làm gã mất bình tĩnh sinh ra bại trận. Xưa nay gã chưa từng thua cờ ai. ở bất cứ trận đấu nào gặp bất cứ đối thủ nào gã luôn luôn là người chiến thắng. Và thế là gã quyết tìm cho được ông Lãm quyết thi đấu với ông ta một trận để chứng minh với ông ta rằng gã không thua ông ta.

More...